Parkinsonismen

Mensen met ataxie hebben moeite de coördinatie van bewegingen.

Parkinsonismen

Parkinsonismen zijn aandoeningen die lijken op de ziekte van Parkinson inclusief de ziekte van Parkinson zelf. Het gaat in deze tekst om parkinsonismen anders dan de ziekte van Parkinson. Vooral in het begin van deze ziektes kan het onderscheid met de ziekte van Parkinson lastig of zelfs onmogelijk zijn. Het is daarom niet ongebruikelijk dat pas na verloop van enige tijd zichtbaar wordt dat er sprake is van een ander parkinsonisme.

Er zijn drie zogenaamde “atypische parkinsonismen”

  • MSA, oftewel multipele systeem atrofie. Bij deze ziekte is er naast parkinsonisme ook sprake van ernstige “autonome verschijnselen”. Een van die verschijnselen is orthostatische hypotensie. Daarbij is het probleem dat de bloeddruk in staande positie onvoldoende op peil gehouden kan worden. Dat veroorzaakt duizeligheid waardoor mensen maar kort kunnen blijven staan. Een ander autonoom verschijnsel is urine-incontinentie. Er zijn overigens twee vormen van MSA: het type MSA met parkinsonisme noemt men MSA-P. Bij MSA-C komt geen parkinsonisme maar “ataxie” voor (zie aldaar).
  • PSP, oftewel progressieve supranucleaire paralyse. De ziekte is vernoemd naar de bijzondere bewegingsstoornis van de ogen. Bij een “supranucleaire paralyse” is er een probleem met de verticale oogbewegingen: bewust (op commando) lukt het niet om naar boven en beneden te kijken maar onbewust (bij het volgen van een beeld) lukt dat wel.
  • CBS, oftewel corticobasaal syndroom. Men spreekt soms ook wel van “corticobasale degeneratie”. Bij deze ziekte zijn er naast parkinsonisme ook zogenaamde “corticale verschijnselen”. Dit zijn verschijnselen die veroorzaakt worden door een probleem in de hersenschors (oftewel de cortex). Een van die verschijnselen is apraxie van een arm. Daarbij lukt het niet meer goed om aangeleerde bewegingen te maken (zoals bijvoorbeeld knippen met een schaar). Een ander corticaal verschijnsel is “astereognosie” van een arm. Daarbij lukt het niet meer goed om voorwerpen (bijvoorbeeld een sleutel) op gevoel te herkennen.

Behandeling

Behandeling Parkinsonismen

Indien een medicijn de oorzaak van het parkinsonisme is dan verdwijnt het vaak bij stoppen van het middel. Bij de andere genoemde parkinsonismen is er geen behandelbare oorzaak. Helaas werkt anti-parkinson medicatie minder goed en soms helemaal niet bij deze “parkinsonismen anders dan de ziekte van Parkinson”. Het gevolg daarvan is dat mensen met MSA, PSP of CBS sneller achteruitgaan dan mensen met de ziekte van Parkinson. Desalniettemin is er in ieder geval één anti-parkinsonmiddel dat bijna altijd geprobeerd wordt:

  • Levodopa: levodopa/carbidopa (Sinemet) of levodopa/benserazide (Madopar). Bij sommige mensen werkt dit vrij goed, bij anderen een beetje en bij weer anderen helemaal niet.

Net als bij de ziekte van Parkinson is het van groot belang om in beweging te blijven. Begeleiding door een fysio- of oefentherapeut is vaak erg nuttig. Bij spraak- en slikstoornissen is behandeling door een logopedist zinvol. Adressen van therapeuten in de buurt zijn te vinden op de website van ParkinsonNet.

Bij MSA, PSP en CBS zijn er ook andere klachten dan moeizaam bewegen. Voor sommige van deze verschijnselen zijn ook behandelingen beschikbaar. Zo zijn er diverse mogelijkheden om de ernst van de orthostatische hypotensie bij MSA te verminderen. Zo mogelijk wordt bloeddrukverlagende medicatie gestopt. Verder wordt vaak geadviseerd om meer te drinken, meer zout te eten en te slapen met het hoofdeinde van het bed op klossen. Een volgende stap is het gebruik van medicatie: fludrocortison (Florinef, Fludrace) en midodrine (Gutron) zijn de meest gebruikte. Helaas wordt midodrine niet altijd vergoed door de ziektekostenverzekeraar.

Heeft u nog vragen? Stel ze aan uw neuroloog!

De behandeling wordt vergoed vanuit uw basisverzekering. Lees hier meer over vergoedingen.

Contact

Meer informatie hierover?

Vul het onderstaande formulier in en we nemen zo snel mogelijk contact op.